CİNSEL TEMASLA BULAŞAN HASTALIKLAR
GENEL BİLGİLER
Cinsel Temasla Bulaşan Hastalıklar (CTBH) veya İngilizce ismiyle STD (Sexually Transmitted Diseases); semen(meni) , vajinal sıvı, kan gibi vücut salgı ve sıvılarının alışverişiyle bulaşan, içinde 50 ' den fazla hastalık veya sendromu barındıran bir hastalıklar grubudur.
Bu bölümü okuduktan sonra eğer ki şüpheli ilişkileriniz oluyorsa lütfen şu soruları kendinize sorun: "En son ne zaman bir jinekoloğa giderek muayene oldum, smear testi'mi yaptırdım ve cinsel temasla bulaşan hastalıklar açısından kan testlerimi yaptırdım? "
Günümüzde bir çok ülkede sanayileşme ve buna bağlı olarak ortaya çıkan kentleşme durumu, teknoloji devrimi, yaygınlaşan cinsel serbestlikle birlikte korunma yöntemlerinin yeterince uygulanmaması ve etken mikroorganizmaların ilaçlara direnç kazanması sonucunda cinsel temasla bulaşan enfeksiyonlar artmaktadır.
20. yüzyılın ikinci yarısında koruyucu hekimliğin etkinliği ile diğer bulaşıcı hastalıklarla mücadelede başarılı adımlar atılmış olmasına rağmen, cinsel temasla bulaşan hastalıkların oranı gittikçe ürkütücü boyutlara ulaşmıştır.
Dünyada her yıl 350 milyon insan tedavi edilebilir nitelikteki CTBH ' lere yakalanmaktadır. Bu da dünyada her yıl toplam 17 milyar dolarlık zarar demektir.
Bu tür bir hastalıkların tedavi edilmemesinin yarattığı en büyük zarar ise bu hastalığın mikrobunun cinsel partnere bulaştırılmasıdır. Kişilerde oluşturduğu diğer zararları da (bulaşan mikropların türüne bağlı olarak) ;
 Hastalık belirtilerinin rahatsız edici boyutlarda devam etmesi
Kansere zemin hazırlayıcı faktörlerin oluşumu
Üreme organlarının ciddi şekilde zarar görmesi
İnfertilite ( kısırlık )
Dış Gebelik
Taşıyıcı konumundaki hamilenin hastalığını bebeğine geçirmesi
Cilt, Kalp ve sinir sistemi ile ilgili (nörolojik) problemler
Ne yazık ki bazı cinsel yolla bulaşan hastalıklar hiç belirti vermeyebilir ve bu şekilde vücutta barındırılıp farkında olmadan başkalarına bulaştırılabilir.
Sifiliz , gonore , chlamydia gibi hastalıklar erken evrede saptandığında yoğun antibiyotik tedavisi ile başarıyla tedavi edilebilse de geri kalan çoğu cinsel yolla bulaşıcı hastalığın kesin tedavisi yoktur .
Hangi durumlarda cinsel yolla bulaşan hastalıklardan şüphelenilir?
Bayanlarda ;
Vajenden gelen sarı, yeşil, beyaz veya gri renkli akıntı veya kötü koku (Vajinal Akıntılar, lokore)
Vajen (hazne) çevresinde veya iç bölgesinde yanma hissi , ağrı veya kaşıntılar
Adet kanaması haricindeki kanamalar
Kasık veya belde hissedilen ağrılar
İdrarda yanma hissi (disüri)
İlişki sırasında ağrı veya yanma (ağrılı cinsel birleşme, disparunia)
Erkeklerde;
Penis ucundan gelen akıntılar
Penis kökü çevresindeki siğiller, kızarıklıklar veya kaşıntılar
Kasık bölgesindeki şişlik ve bezeler (özellikle yüksek ateş ve ağrı olması durumunda)
HASTALIK ETKENLERİ ve OLUŞTURDUKLARI ENFEKSİYONLAR
| ETKEN |
OLUŞTURDUKLARI HASTALIKLAR |
| Treponema pallidum |
Sifiliz (Frengi) |
| Neisseria gonorhoeae |
Bel Soğukluğu etkenidir. Ayrıca:
Üretrit , epididimit , cervisit , farenjit , konjunktivit , endometrit , bartolinit … |
| Chlamydia trachomatis |
Kadınlarda kısırlık ve gözde trahom yapabilir. Ayrıca üretrit , epididimit , cervisit , farenjit , konjunktivit , endometrit , prostatit , salpenjit , otit , pnömoni , Reiter Sendromu ... |
| Mycoplasma hominis |
Salpenjit , üretrit |
| Ureaplasma urealyticum |
Üretrit , amniyokoryonit |
| Haemophilus ducreyi |
Yumuşak şankr |
| Calymatobacterium |
Granuloma Inguinale |
Gardnerella vaginalis
(Non-spesifik vaginit) |
Vajinit (Bakteriyel vaginosis). Kadınlarda "kötü kokulu akıntı" yapar. |
| Herpes Simplex Virus (Uçuk virüsü) |
Genital herpes , menenjit , ye yenidoğan herpesi , ensefalit ... |
| Sitomegalovirüs (CMV) |
Doğumsal anomali ve infeksiyonlar |
| HBV ve HCV |
Hepatit B ve Hepatit C etkenleridir. |
| HPV (Human Papilloma Virus) |
Condylomata accuminata (Genital siğil) ve rahim ağzı kanserleri (Cervix kanseri) |
| MCV |
Molluscum Contagiosum |
| HIV (Human indefficiency virus) |
AIDS |
| Candida albicans |
Vulvovajinit , balanit (Mantar enfeksiyonu) |
| Epidermophyton floccosum |
Tinea Cruris (Cilt mantarı) |
| Entamoeba histolytica |
Enterobiasis |
| Giardia lamblia |
Giardiasis (Giardia enfeksiyonu) |
| Phythirus pubis |
Pubik bit (Kasık biti) |
| Sarcoptes scabiei |
Scabies (Uyuz) |
Not: Tıpta sonu –it ile biten kelimeler, bu ekin önündeki anatomik bölgenin "iltihabi durumunu" ifade eder. Örnek vermek gerekirse; Farenjit farinks’in (yutak bölgesinin), Cervicit Cerviks’in (Rahim ağzı bölgesinin), Appendisit barsaklardaki appendiks bölgesinin, Vajinit Vajen’in, Prostatit Prostat’ın iltihabi durumu gibi.
Bu iltihabi durumlar; bazı mikroorganizmaların bu bölgedeki üremeleri sonucunda oluşmuşsa "enfeksiyon" olarak tabir edilirken, mikroorganizmaların olmamasına rağmen o bölgedeki dokunun iltihabi reaksiyonu şeklinde ise "enflamasyon" adını alır.
|
